ulice.jaroslaw.pl
 ul. Grodzka 

Metryka

Jarosław, ul. Grodzka, 2011

Typ: ulica

Nazwa (i numer) w TERYT:Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju Grodzka (06163)

Dzielnica: I

Kategoria drogi: gminna  111260 R 

Historia nazwy:

  1. Krakowska (Platea Cracoviensis), zwana także Niemiecką
    - na planach z XVI i XVII w.

    Uwaga: Nazwę Krakowska posiadały także obecne ulice
    Grunwaldzka i Jana Pawła II Zobacz obecną ulicę Krakowską

  2. Grodzka
    dokument nadania nazwy: Uchwała z 1892 r.
    kolejny: Uchwała z 1923 r.

  3. Uwaga: Prawdopodobnie dawniej nazwę Grodzka miała obecna ul. J. Sobieskiego

  4. Marszałka Józefa Piłsudskiego
    dokument nadania nazwy: Uchwała z 1936 r.

    Uwaga: Już w 1937 r. imieniem Marszałka J. Piłsudskiego nazwano obecną ul. Gen. E. W. Sikorskeigo

  5. Grodzka
    dokument przywrócenia nazwy: brak danych
    kolejny: Uchwała Nr III/20/88



Lokalizacja

  Początek: N 50° 1′ 5.01″, E 22° 41′ 0.03″  |   Koniec: N 50° 1′ 1.79″, E 22° 40′ 53.12″



Nazwa

– średniowieczna osada obronna oznaczająca domostwa, gospodarstwo lub wczesne miasto, otoczona wałem, murem lub ostrokołem.

Jarosław opisywany już w najstarszych wzmiankach jako gród warowny, był jak na ówczesne czasy starannie ufortyfikowany. Lokacja miasta w 1375 r. na wzgórzu lessowym przylegającym po wschodniej stronie do wysokiej skarpy doliny Sanu, też nie była przypadkowa. Cennym dokumentem obrazującym system fortyfikacji Jarosławia na przełomie XVII i XVIII w. jest plan miasta wykonany w 1704 r. przez szwedzkich inżynierów wojskowych. (...) Posiadający własne mury obronne, baszty i bramy Klasztor Sióstr Benedyktynek, oraz miasto i leżący w jego obrębie Klasztor Jezuitów sprawiały, że cały ówczesny system obronny Jarosławia składał się jak gdyby z trzech zespołów. (...) Jarosław, w granicach którego w XVII w. zlokalizowanych było 171 domów, 6 dworków i 9 placów pustych, otoczony był murami, basztami, wałami ziemnymi, dębowymi ostrokołowymi parkanami i głębokimi rowami wypełnionymi wodą. (...) Z polecenia króla Jana III Sobieskiego w drugiej połowie XVII w. mury miejskie zostały przebudowane i wzmocnione. (...) Powstałe z czasem wokół warownego miasta przedmieścia składające się w 1636 r. ze 155. domostw także posiadały swój system obronny. Od początku XVI w. bronione były nasypami ziemnymi, rowami i dębowymi parkanami ostrokołowymi, stanowiąc równocześnie zewnętrzną linię fortyfikacyjną dla miasta.
  Zięba, Zbigniew, Problemy obronne dawnego Jarosławia, Biuletyn Informacyjny m. Jarosławia, nr 12(158)/2005



Dawna nazwa

Brama Krakowska
Krakowska była główną ulicą dawnego Jarosławia i przechodziła bezpośrednio w trakt krakowski (albo drogę królewską). Tereny położone na zachód od miasta i ciągnące sie po obu stronach gościńca krakowskiego nazywane były Przedmieściem Krakowskim albo Wolą. Aż do ostatniego dziesięciolecia XIX w. właściwe miasto obejmowało tylko obszar dawnego średniowiecznego grodu.
Dawną ul. Krakowską zamykała brama "krakowska" (na zdj. jej pozostałości) - najokazalsza w systemie fortyfikacyjnym miasta, usytuowana od strony zachodniej. Trzykondygnacyjna brama poza wrotami i okienkami strzelniczymi na wyższych kondygnacjach wyposażona była w loch zwany "wieżą", w której niesforni obywatele miasta odbywali kary.
Źródło: jaroslaw.pl